Op nog geen halfuur rijden van het centrum van Stockholm ligt een van de meest bijzondere bossen van Zuid-Zweden. In Tyresta National Park wandel je door een eeuwenoud oerbos, langs heldere meren en over gladde rotsen, terwijl het drukke stadsleven haast om de hoek ligt. In 2010 was ik al eens in Tyresta, maar recentelijk keerde ik er terug met het gezin. Tijdens een weekje Stockholm besloten we een middag de natuur in te trekken. Omdat we onze zoon in de wandelwagen mee hadden, kozen we voor de Bylsjöpromenaden route. Deze ongeveer vijf kilometer lange route stond jarenlang bekend als Barnvagnsslingan, oftewel de ‘kinderwagenroute’. En hoewel het grootste deel inderdaad goed begaanbaar is, kwamen we er onderweg achter dat een wandelwagen hier soms toch nog flink aan het werk moet.
>> Ontdek meer: Ontdek de nationale parken van Zweden: een gids voor avonturiers
Tyresta: een van de grootste oerbossen van Zuid-Zweden
Tyresta werd in 1993 uitgeroepen tot nationaal park. Op deze manier kan het landschap van kloofvalleien met oerbos, dennen- en sparrenbossen, door brand aangetaste bosgebieden en open rotsformaties, samen met meren en andere zoetwateromgevingen goed worden beschermd. Het park beslaat bijna 2.000 hectare en wordt omringd door een veel groter natuurreservaat. Samen vormen ze een uitgestrekt natuurgebied van maar liefst 5.000 hectare waar de natuur grotendeels haar eigen gang mag gaan.
Het bijzondere aan Tyresta is de ouderdom van het bos. Sommige dennen zijn ruim 400 jaar oud, dus het is met recht een oerbos te noemen. Omgevallen bomen blijven meestal gewoon liggen, waardoor insecten, paddenstoelen en mossen alle ruimte krijgen. Juist daardoor voelt het bos heel natuurlijk en bijna ongerept. Dat is extra bijzonder als je bedenkt dat de drukte van de stad Stockholm nauwelijks twintig kilometer verderop ligt.
Tyresta by: de historische toegangspoort tot het nationale park
Hoewel het nationale park vier ingangen heeft, beginnen de meeste bezoekers van Tyresta National Park hun wandeling in Tyresta by (‘Tyresta dorp’). Dit kleine dorpje ligt aan de rand van het oerbos en was vroeger een echte boerennederzetting. De gebouwen die je hier ziet dateren voornamelijk uit de 18e en 19e eeuw en herinneren aan de tijd dat het gebied nog agrarisch werd gebruikt.
De oude boerderijen, zoals Dahlgrensgården, Erikssonsgården en Janssonsgården, zijn bewaard gebleven. Tegenwoordig vormen ze samen met het omliggende landschap een mooie overgang tussen de menselijke geschiedenis van het gebied en de wilde natuur van het nationale park.
Vanaf Tyresta by vertrekken de meeste wandelroutes. Je vindt hier ook het Naturum, het bezoekerscentrum van Tyresta. Dit is eigenlijk een mooie eerste stop voordat je het bos in gaat. In de tentoonstelling leer je meer over de natuur van Tyresta en over alle nationale parken van Zweden. Het gebouw zelf is bovendien bijzonder: het is ontworpen in de vorm van een kaart van Zweden.
Bovendien vind je hier toiletten, een café en een kleine landhandel waar je iets kunt eten of drinken. Bij het café kun je terecht voor fika en eenvoudige gerechten, en bij de boerderijwinkel kun je onder andere producten van Tyresta gård kopen.
>> Ontdek de schoonheid van de Zweedse natuur: Het allemansrecht in Scandinavië: hoe werkt het precies?
Welke wandelroutes zijn er?
Vanuit Tyresta by vertrekken ongeveer vijftien gemarkeerde wandelroutes die variëren van korte familiewandelingen tot flinke dagtochten. Vanuit het nationale park loop je zo het omliggende Tyresta natuurreservaat in, waar ook gemarkeerde routes zijn. In totaal ligt er voor zo’n 55 kilometer aan wandelroutes: Het kortste pad in het nationale park is 650 meter, anderen zijn 5 tot 8 km. De routes zijn zo ook makkelijk met elkaar te combineren tot een langere wandeling, waarmee je misschien zelfs wel een heel weekend bezig bent.
Bekende routes zijn onder andere:
- Bylsjöpromenaden (5 km)
- Urskogsstigen, door het oudste deel van het oerbos (2,5 km)
- Storskogsrundan (8 km)
- Fågelstigen, langs een vogeluitkijkpunt
Daardoor kun je Tyresta zowel bezoeken voor een korte ochtendwandeling als voor een complete dag in de natuur. Tyresta National Park met kinderen is door de verschillende lengtes van de wandelingen ook heel goed te doen!
Wandelen over de Bylsjöpromenaden
Wij kozen voor de Bylsjöpromenaden, een rondwandeling van ongeveer vijf kilometer die begint bij de hoofdingang in Tyresta by.
De route voert langs het meer Bylsjön, over houten vlonders, door dicht hoogstammenbos en over brede bospaden. Onderweg passeer je verschillende picknickplaatsen en meerdere vuurplaatsen waar je rustig kunt pauzeren. Op warme dagen is het meer bovendien een heerlijke plek om even af te koelen. Let op: er zijn geen speciale zwemvoorzieningen (zoals steigers of omkleedhokjes).
>> Lees verder: ontdek mijn artikelen over Stockholm voor je bezoek aan deze stad
De wandeling staat bekend als toegankelijk voor kinderwagens. Dat klopt grotendeels, want het is een gezellig bospad, dat op veel plekken voorzien is van houten vlonders. Wel begint de route direct met een behoorlijk steile helling en ga je ook verderop in de route wat kleine hellinkjes tegenkomen. Ook zijn sommige stukken, zeker na regen, wat hobbeliger dan je misschien verwacht. Zoals je ziet op de linkerfoto hierboven moet je af en toe over flinke boomwortels heen manoeuvreren. Met een stevige kinderwagen is de wandeling prima te doen (die hebben we gelukkig), maar dat is wel iets om rekening mee te houden. Over het algemeen zou ik zeggen dat het echt geen lastige route is en dat het inderdaad prima te doen is met een kinderwagen.
Juist doordat de route relatief eenvoudig is, is dit een mooie wandeling voor gezinnen met jonge kinderen of voor iedereen die op een toegankelijke manier kennis wil maken met Tyresta zonder meteen een dagtocht te maken. Reken voor de totale route op een uur tot anderhalf uur, afhankelijk van hoe vaak en lang je stopt.
Overnachten in Tyresta
Wie langer wil blijven dan één dag, kan ook in Tyresta overnachten. Daar zijn echter wel strikte regels voor: vrij kamperen is in het nationale park zelf niet toegestaan, maar er zijn wel aangewezen plekken waar je een tent mag opzetten. Zo mag je kamperen bij een van de vuurplaatsen óf een van de windschuilplaatsen (vindskydd) die verspreid door het gebied liggen. Ook mag je maximaal één nacht op dezelfde plek kamperen. Houd er bovendien rekening mee dat het kan zijn dat je je overnachtingsplek met anderen moet delen, omdat kamperen in dit natuurgebied erg populair is.
Bij Stensjödal is ook een tentenveld waar je met tien of meer personen mag kamperen. Deze moet je wel reserveren. Lees daarover meer op de site van Tyresta. Via Airbnb worden ook wat accommodaties verhuurd, zoals een klein vakantiehuisje bij Tyresta by.
Zo bereik je Tyresta National Park vanuit Stockholm
Tyresta National Park ligt 20 kilometer ten zuiden van Stockholm en is eenvoudig te bereiken vanuit de stad.
Met de auto
Vanaf het centrum van Stockholm rijd je in ongeveer 30 minuten naar Tyresta by, waar je kunt parkeren. Let erop dat de parkeerplaatsen niet super groot zijn, dus houd daarmee rekening in het hoogseizoen. Het betaald parkeren gaat via Easypark.
Met het openbaar vervoer
Neem vanaf Stockholm de trein (pendeltåg) naar Handen en stap daar over op bus 834 richting Tyresta by. Vanaf de bushalte loop je zo het nationale park in. Je kunt ook bus 807 of 809 nemen naar Svartbäcken. Vanaf daar is het ongeveer 3 kilometer lopen naar de hoofdingang.
Een nationaal park op steenworp afstand van Stockholm
Wie denkt dat je vanuit Stockholm uren moet rijden om echt de Zweedse natuur te ervaren, heeft Tyresta nog niet bezocht. Binnen een half uur sta je midden tussen eeuwenoude dennen, stille bosmeren en uitgestrekte rotsplateaus.
Wij vonden de Bylsjöpromenaden een ideale eerste kennismaking met het park. De wandeling is afwisselend, goed te doen met een kinderwagen en geeft een mooi beeld van het bijzondere landschap. Zelf zijn we inmiddels nieuwsgierig geworden naar de langere wandelroutes. Reden genoeg om nog eens terug te komen.
Heb je de smaak te pakken gekregen? Dan zijn ook deze nationale parken zeker een bezoek waard.